Tweede Leidse Salon op zondag 2 april 2017

Dirk van Eck salon 1Vaak gaat het bij geschiedenis om zaken uit een lang vervlogen verleden. Maar bij ‘andere tijden’ kunnen we ook denken aan gebeurtenissen die zich dertig, veertig, vijftig jaar geleden hebben afgespeeld. Zo heeft de kraakbeweging veel stof doen opwaaien. Niet alleen in grote steden als Amsterdam, maar ook in Leiden werden tal van leegstaande panden gekraakt om huisvesting te bieden aan woningzoekenden. Dat had veel te maken met de heersende woningnood. Vaak waren de krakers jongeren, maar ook gezinnen die geen kans zagen om langs reguliere weg een woning te vinden.

De kraakbeweging was de uitdrukking van het verzet tegen leegstand en speculatie en had daardoor bijna vanzelfsprekend een politiek, links karakter. In de beeldvorming – vooral gestoeld op wat er zich in bijvoorbeeld Amsterdam afspeelde – overheerst dat het bij krakers om radicale, militante actievoerders gaat. De vraag is of dat hoofdstedelijke beeld klopt bij wat er in kleinere gemeenten als Leiden gebeurde. Hoe politiek was de Leidse kraakbeweging? Wat voor mensen kraakten er eigenlijk en waarom precies?

In Leiden is het begin van de kraakbeweging niet los te zien van huurdersacties tegen sloop, verpaupering en huurverhogingen, acties die in Leiden op grote schaal plaatsvonden. In de jaren tachtig richtten de Leidse krakers hun pijlen behalve op leegstaande oude panden – van kleine woonhuizen tot leegstaande herenhuizen, kantoren en fabrieken – ook op dure nieuwbouwcomplexen met veel leegstand.

De kraakbeweging maakt net als het georganiseerde huurdersprotest onlosmakelijk deel uit van de Leidse sociale geschiedenis. Bovendien kan worden vastgesteld dat beide bewegingen invloed hebben gehad op het gemeentebeleid.

Onder leiding van dr. Bart van der Steen wordt op dit moment bij de vakgroep geschiedenis van de Leidse universiteit de Leidse kraakbeweging in kaart gebracht. Hij en zijn medewerkers zullen op deze salonbijeenkomst meer vertellen over dat onderzoek en willen daar graag met anderen over van gedachten wisselen.

Bart van der Steen studeerde geschiedenis aan de Leidse Universiteit en promoveerde aan het European University Institute in Florence. Daar deed hij internationaal vergelijkend onderzoek naar kraken en politiek geweld in West-Europa tussen 1980 en 1990. In verband daarmee verbleef hij enkele semesters in Hamburg en Kopenhagen. Ook was Van der Steen hoofdredacteur van Kritiek, het Jaarboek voor Socialistische Discussie en Analyse en is hij bekend als boekrecensent voor de NRC.

De bijeenkomst vindt plaats in de historische ambiance van diaconaal centrum De Bakkerij, Oude Rijn 44b; inloop vanaf 13.30 uur, start bijeenkomst 14.00 uur.

Om te bereiken dat de gespreksdeelname zo breed mogelijk is, willen wij het aantal bezoekers tot maximaal 25 mensen beperken en is aanmelding vooraf dringend gewenst. Belangstellende HVOL-leden dienen zich voor of uiterlijk op 1 april 2017 op te geven via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

HVOL draagt voormalig belastingkantoor voor als monument

Stationsplein 107 10 4 5hoogDe Historische Vereniging Oud Leiden heeft B&W voorgesteld om het voormalige belastingkantoor aan het Stationsplein de monumentstatus te verlenen. Het gebouw is een van de weinige kantoorgebouwen in Leiden uit de wederopbouwperiode (1940-1970). Het bevat een uniek en niet te verplaatsen kunstwerk in de glas-in-betongevel. Bovendien bevindt zich op de zesde verdieping een keramisch wandreliëf. Het voorstel is gedaan op 17 februari 2017.

Agenda Algemene Ledenvergadering 29 maart

1. Opening door voorzitter Rens Heruer
2. Ingekomen stukken en mededelingen
3. Notulen ledenvergadering 30 maart 2016 (zie nummer 2 van Oud Leiden Nieuws 2016)
4. Jaarverslag 2016
5. Financiële jaarstukken
Verslag van penningmeester en kascommissie (mevr. Y. Lignac, dhr. F. van Lelyveld en dhr. W. Laman), decharge bestuur. Aangezien dhr. Laman aftredend is, moet een nieuw commissielid worden benoemd
6. Bestuurszaken met o.m. voorstel tot herverkiezing voorzitter Rens Heruer en bestuurslid Gerard Kramer. In dit kader maakt het bestuur u voor de goede orde attent op art. 3 lid 1 en lid 2 van het Huishoudelijk Reglement, die zien op de voordracht van tegenkandidaten.
7. Wat verder ter tafel komt
8. Rondvraag
9. Sluiting gevolgd door een lezing verzorgd door kunsthistorica Ankie de Jongh-Vermeulen onder de titel ‘100 jaar De Stijl’

Na afloop van de lezing is er tot 22.00 uur gelegenheid om na te praten onder het genot van een drankje.

Woensdag 29 maart 19:30 - 20:15 uur
Locatie: Burgerzaal Stadhuis, ingang Breestraat
Deze bijeenkomst is alleen toegankelijk voor leden van de Historische Vereniging Oud Leiden.

HVOL verjongt

7 januari 2017 - Geschiedenis leeft in Leiden! En echt niet alleen bij de oudere Leidenaars die een groot deel van de geschiedenis hebben meegemaakt. De HVOL mag ook steeds meer studenten als lid inschrijven. Zoals Luuk Mulder. Hij meldde zich onlangs tijdens het Erfgoedcafé bij voorzitter Rens Heruer voor het HVOL-lidmaatschap. Evenals een flink aantal andere bezoekers van het Erfgoedcafé. 

Ook lid worden van de Historische Vereniging Oud Leiden? Klik hier voor meer informatie.

Luuk Mulder

Oud Leiden Publieksprijs van start: doe een voordracht

7 januari 2017 - Vanaf deze week gaat de Oud Leiden Publieksprijs van start en kan iedereen voordrachten doen voor deze prijs. De HVOL organiseert deze verkiezing in samenwerking met het Leidsch Dagblad. 

In aanmerking komen 'historische manifestaties in de breedste zin van het woord'. Het gaat dan om zaken die - eenmalig - plaatshadden in de periode 2012-2016. Bijvoorbeeld de nagespeelde begrafenis van Diderik van Leyden Gael, een historische roman die in Leiden speelt of de film Goeie Mie Recomposed. Uit de inzendingen stelt de jury eind juni een shortlist samen, waarna het publiek via de website van het Leidsch Dagblad kan stemmen. Tijdens de lustrumviering van de HVOL, begin november, wordt de winnaar bekendgemaakt. 

Naast de publieksprijs is er ook een wetenschappelijke prijs, die wordt uitgereikt voor het beste historische onderzoek naar Leiden in de afgelopen vijf jaar. 

Nominaties kunnen gemaild worden naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Lees meer over de Oud Leiden Publieksprijs in dit artikel van het Leidsch Dagblad.

Het reglement voor de Oud Leidenprijzen vindt u op deze pagina

Lezing over 17de-eeuwse telescopen

6 januari 2017 - Op zondag 29 januari presenteert conservator Tiemen Cocquyt van Museum Boerhaave de resultaten van zijn onderzoek naar lenzen in 17de-eeuwse telescopen. Het is voor het eerst dat internationale lenzencollecties in detail met elkaar zijn vergeleken.

De telescoop is in 1608 uitgevonden in Nederland. Er is slechts een tiental exemplaren uit die tijd bewaard gebleven. Deze vroegste telescopen zijn echter zo fragiel en kostbaar dat vervoer met het oog op vergelijkend onderzoek is uitgesloten. Hierdoor was er tot voor kort nog weinig bekend over de lensslijptechniek in de begindagen van de telescoop, en dat terwijl deze innovatie zorgde voor grote wetenschappelijke doorbraken. Met de telescoop ontdekte Galilei manen rond de planeet Jupiter en besefte Christiaan Huygens dat Saturnus ringen heeft.  

Cocquyt, die in 2015 een in de modder in Delft opgedoken ‘kogelhuls’ als oudste kijkertje van Nederland dateerde, ontwikkelde voor zijn onderzoek een mobiel hightech-meetinstrument. Op die manier kon hij ter plekke metingen verrichten en zo de ontwikkeling en praktijk van de Nederlandse en internationale optische cultuur in kaart brengen. In het bijzonder onderzocht hij slijpkenmerken en de kwaliteit van eeuwenoude kijkers uit collecties in Nederland, Duitsland en Zwitserland.

Op zondag 29 januari presenteert Cocquyt zijn resultaten in een lezing voor zowel experts als geïnteresseerden in telescopie en sterrenkunde. In het Leidse Kamerlingh Onnesgebouw vertelt hij die middag over zijn onderzoek en zijn bevindingen. Klopte de bewering van Christiaan Huygens dat hij ‘de beste telescopen ter wereld’ maakte? En welke nieuwe 17de-eeuwse kijkers kwamen aan het licht tijdens zijn onderzoek? De lezing is gratis toegankelijk. Aanmelden op: www.museumboerhaave.nl/onderzoek.

Kaart met hofjes en poorten

4 januari 2017 - Niek Bavelaar, HVOL-lid en vaste fotograaf van de Historische Kalender van de Beeldbank, heeft in Google Maps een kaart gemaakt met foto's van en informatie over alle Leidse hofjes en poorten. Met die laatste worden nu eens niet de Mors- en de Zijlpoort bedoeld, maar de voormalige achterafstraatjes waar de allerarmsten van de stad woonden, zoals de Fabiaanspoort, de Meisjespoort en de Olieslagerspoort.

De foto's zijn van de hand van Niek zelf, de informatie komt voornamelijk van Wikipedia. De kaart is te vinden op https://www.google.com/maps/d/edit?mid=1GKq9J-ASrH8DSJyW0hRQJpke6jM&ll=52.15854704106002%2C4.493322349999971&z=15.

HVOL introduceert duolidmaatschap

1 januari 2017 - De Historische Vereniging Oud Leiden introduceert met ingang van 1 januari 2017 het zogenoemde duolidmaatschap. Daarmee wordt het voor bijvoorbeeld echtparen en partners mogelijk zich samen in te schrijven tegen een voordelig tarief (30 euro). Het duolidmaatschap kent dezelfde voorwaarden en privileges als bij een klassiek ‘eenpersoonslidmaatschap’ (20 euro), maar dan geldig voor twee. En met de aantekening dat van de kwartaalbladen en het Leids Jaarboekje slechts één exemplaar op één adres wordt bezorgd.

Wilt u zich als bestaand lid nu reeds aanmelden voor het duolidmaatschap, mail dan de betreffende gegevens (lidmaatschapsnummer, namen van betrokkenen en het gezamenlijke adres) naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., ook voor nadere informatie kunt u op dit mailadres terecht. Nieuwe (duo)leden kunnen zich op de gebruikelijk wijze opgeven, aan de hand van het inschrijfformulier op deze site onder ‘lid worden’. In januari/februari ontvangen alle HVOL-leden samen met de nieuwe ledenpas een nadere uitleg over de betalingsmogelijkheden.