Historische Vereniging Oud Leiden

Langepoort [1]

Nummer:

176

Andere namen:

Kouwenhovenpoort

Adres voor 1871:

Wijk 8

Adres na 1871:

Westhavenstraat westzijde

Beschrijving:

De poortgeschiedenis gaat terug tot 1644 toen de stad met het kwartier tussen de Oude Herengracht, Haven en Herensingel werd vergroot. De gronden werden door het stadsbestuur verkaveld en daarna uitgegeven. Een van de gegadigden was Meynsgen Dircxdr. van Proyen, weduwe van Cornelis Pietersz. van Couwenhoven die in 1650 van Burgemeesteren een ledich erve kocht. Veelzeggend is het flinke tijdverschil tussen 1644 en 1650, waaruit blijkt dat de verkoop van bouwgrond niet altijd van een leien dakje ging. Het perceel wordt omschreven als aen de westsijde van de Westhavenstraet onder de taerlingh A geteyckent met nr. 33, groot in 't geheel thien roeden.
Achter de 'principale' woning (Bonboek fol. 368) verrezen aan een op de Westhavenstraat uitkomende gang vijf huisjes. Daarvan bevond zich één huisje aan de zuidzijde van de gang en vier aan de westzijde.

De erfgenamen van Meynsge Dircxdr. zouden het bezit in 1657 verkopen aan Ooster Mathijsz. Toen diens erfgenamen het in 1698 opnieuw verkochten, wordt er in de waarbrief melding gemaakt van vier huysen ende erven, staande ende gelegen in sekere poort, uytkomende in de Westhavenstraet, genaemt Kouwenhovenspoort.
Kennelijk stond de poort ook bekend als de Langepoort, want in 1732 wordt de ligging van de noordelijk aangrenzende Kortepoort omschreven tussen de Hang- en Langepoort. Volgens het Bonboek grensden de Kortepoort (fol. 363vso-365) en Langepoort (fol. 365vso-367vso) aan elkaar. De Lange- of Kouwenhovenpoort is met de meeste andere poorten en gangen aan de westzijde van de Westhavenstraat al vroeg verdwenen; de stadsplattegrond van 1826 toont een kaalgeslagen omgeving.

De verkaveling en gronduitgifte van 1644. Op de kavels 31, 32, 33 en 34/35 zijn respectievelijk de Hangpoort, Kortepoort, Langepoort (of Kouwenhovenspoort) en de Smidspoort gebouwd.

Vermelding in archiefbronnen:

Bonboek (6631, Havenbon)

fol. 365v t/m 367v

1642 na

Waarboek 67 4A 1648

fol. 224 (een partije ledich erfs)

1650-03-21

Waarboek 67 6J 1698

fol. 18 (Kouwenhovenpoort)

1698-09-13

Waarboek 67 6M 1701

fol. 154 (Kouwenhovenpoort)